– Güneş enerjisi tükenmeyen bir enerji kaynağıdır.
– Güneş enerjisi, saf bir enerji türüdür. Gaz, duman, toz, karbon veya kükürt gibi zararlı maddeleri yoktur.
– Güneş, tüm dünya ülkelerinin yararlanabileceği bağımsız bir enerji kaynağıdır. Bu sayede ülkelerin enerji açısından bağımlılıkları ortadan kalkacaktır.
– Güneş enerjisinin bir diğer özelliği, hiçbir ulaştırma harcaması olmaksızın her yerde sağlanabilmesidir.
– Güneşi az veya çok gören yerlerde biraz verim farkı olmakla birlikte, dağlarda, tepelerde, vadilerde ve ovalarda güneş enerjisinden yararlanmak mümkündür.
– Güneş enerjisi doğabilecek her türlü temin sorunlarının etkisi dışındadır. Örneğin, üretim noktalarında yapılacak bir değişiklik bu enerji türünü etkilemeyecektir.
– Avrupa ülkelerinde çoğunda güneş enerjisinden yararlanılarak yapılan sistemler, başta vergi indirimi olmak üzere değişik şekillerde devlet tarafından desteklenmektedir.
– Elektrik enerjisinin tüketiminde konut ve işyerlerinin ısıtılması büyük oran teşkil etmekte ve bu çok pahalıya mal olmaktadır. Güneş enerjisinden ise insanoğlu çok uzun zamandır faydalanmaktadır. Örneğin; güneş enerjisinin ısı etkisinden faydalanarak sıcak su elde etmek, yemek pişirmek, çay demlemek, bulaşık, çamaşır ve banyo ihtiyaçlarını bedelsiz karşılamak mümkündür.
Ayrıca güneş enerjisinden istifade ile mekanların ısıtma ihtiyaçları karşılanmaktadır. Mekanların soğutulması için güneş enerjisinden istifade edilmesi konusunda çalışmalar hızla devam etmektedir.
– Yenilenebilir enerji kaynaklarının tükenmeyen bir yapıya sahip olmasından dolayı ülkeler bu enerjilerden daha fazla istifade edebilmek için depolama sistemlerine yönelmektedirler. Yabancı kaynaklara bağımlılık ve çevresel sorunlar gibi olumsuz nedenler, ülkemizde de yerli ve yenilenebilir kaynaklar ile enerji depolama sistemlerine önem verilmesini zorunlu kılmaktadır.
– Güneş enerjili sistemler içerisinde en yaygın kullanılanı ve en ekonomik olanı sıcak su depolama sistemleridir. Güneş enerjili sistemlerde sıcak suyun depolanması; güneş kollektörleri, depolama ünitesi, sirkülasyon pompaları ve kontrol sisteminden oluşan, bir güneş enerjisi depolama sistemi vasıtası ile yapılır.
– Bu sistemde depolanan sıcak su, endüstride veya mekanların sıcak su ihtiyacının karşılanmasında kullanılır.
Isı Deposu :
Güneş enerjisinden faydalanmak amacıyla kurulan sistemlerin en önemli sorunu ısının depolanmasıdır. Güneş ışınlarının kullanılacağı yere her zaman aynı miktarda gelmemesi kesintili olarak gelmesi, geceleri güneşten hiç yararlanılamaması, kış aylarında ve kapalı havalarda gelen güneş enerjisinin daha az olması doğaldır. O halde enerjinin gereksiniminden fazla olduğu zamanlarda depolanıp saklanması, gereksinimden az olduğu zamanlarda da ısının kullanıcıya depodan yollanması gerekir.
Kullanıcı Devresi :
Toplanan ısının kullanıcıya ulaşmasını sağlayan kısımdır. Kullanıcı devresi öğesinin yeri aktif sistemlerde genellikle alışılmış merkezi ısıtma ve soğutma sistemleri gibidir. Boru ve kanallar bodruma, çatı arasına, döşeme altına yerleştirilebilir. Kullanıcı devresi, direkt depodaki akışkanı alarak kullanıcıya iletebileceği gibi akışkandaki ısıyı, bir ısı değiştirici devresi gibi çalışarak ısı deposundan alabilir. Kullanıcı devresi; pompa, vantilatör, borular, vana ve ek ısıtıcı gibi ekipmanları içerir.
Su ısıtma örneği
Ek Isıtıcı :
Ek ısıtıcı, güneş enerjisi sisteminin toplayıcılarından ya da ısı deposundan yeterli düzeyde ısı enerjisi elde edilemediği zamanlar devreye giren ünitesidir. Ek enerji ünitesi gerekli ısı enerjisini katı, sıvı, gaz yakıtlardan ya da elektrik enerjisinden üretir. Ek ısıtıcı kullanıcı devresine seri olarak da bağlanabilir. Ek ısıtıcı depodan gelen yeterli sıcaklığa ulaşmamış akışkanı istenen sıcaklığa çıkartarak kullanıcıya verir. Seri bağlı ek ısıtıcılar başlangıç sıcaklığı düşük olan ısıtıcılarda ve açık sistemlerde kullanılır. Ek ısıtıcı ünitesinin devreye paralel bağlanması durumunda ise sistemin ya güneş enerjisi ile ya da ısıtıcı ile tamamen kendi başına çalışması öngörülmektedir. Kapalı devreli güneş enerjisi sistemlerinde paralel ek ısıtıcı kullanılır.
Kontrol Paneli :
Güneş enerjisi sistemlerinin bu öğesi sistemin çalışmasını düzene sokan “duyum, değerlendirme ve karşılama” işlevlerini yerine getirir. Elle kumandalı basit sistemler ile tümüyle otomatik kumanda ile çalışan sistemler vardır. Elle kumandalı pompalı sistemlere karşı, otomatik kumandalı, sistemlerin, yüksek sistem verimi, dolaşım pompalarının ömrünü uzatması, toplayıcılarda kireçlenmenin önlenmesi gibi önemli avantajları ve kullanım rahatlığı nedeniyle otomatik kontrol kullanıp bu da fark (diferansiyel) termostatı ile sağlanır. Fark termostatı, depoda bulunan akışkanın sıcaklığı ile kolektörden çıkan akışkanın sıcaklığını aynı anda ölçer ve karşılaştırır. Eğer sıcaklık farkı belirlenen farktan (örneğin 5 C) fazla ise pompaya çalışma kumandası verilir. Fark belli bir değerin altına inince (örneğin 2 C), pompalara bu defa durma komutu verilir.
Türkiye’ de Güneş Enerjisi Potansiyeli :
Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğü’ nün Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü’ nde (DMİ) mevcut bulunan güneşlenme süresi ve ışınım şiddeti verilerinden yararlanarak yapılan çalışmaya göre Türkiye’nin ortalama yıllık toplam güneşlenme süresi 2640 saat, ortalama toplam ışınım şiddeti 1311 kWh/m2-yıl olarak hesaplanmıştır.