Soğutma makinaları, ısıtma veya ısıtma ve soğutma amaçlı kullanılırlarsa ısı pompası adını alırlar.  Örnek olarak evlerimizde kullanılan buzdolaplarını alalım.

Buzdolaplarında yiyeceklerin bulunduğu iç ortam soğuktur ve arkasındaki borular oluşan ısıyı ortama bıraktıklarından sıcaktır. Hemen hemen her kişi bu olayın farkındadır ve bu ısının nereden geldiğini merak etmektedir. Örnekte de görüldüğü gibi soğutma makinaları ısıyı ve soğuğu aynı anda üretirler.

Anlaşılacağı gibi ısı pompasından bahsedildiğinde soğutma makinalarına başvuruyoruz. Öyleyse ısı pompaları uzun süredir bilinen bir kavramdır yani 90’lı yıllar için yeni bir teknoloji değildir.

Isı pompası teknolojisi mantık olarak ilk 18. yy.’ da oluşmuştur, ısı pompasının günümüze kadar soğutmada izlediği yükselen grafikle olduğu gibi, bugünden itibaren ısıtma amaçlı kullanımda da çok büyük bir rolü olacaktır.

Isı pompaları genel anlamda ısıyı üretmek yerine taşımayı amaçlar. Bunun içinde ısının alınacağı bir ısı çukuruna ihtiyaç vardır. Ülkemizde kullanılan ısı pompalarının hemen hemen hepsi ısı çukuru olarak havayı kullanmaktadırlar. Günümüzde havayı ısı çukuru olarak kullanan ısı pompaları; Split Klima ve Chiller olarak adlandırılmaktadırlar. Hava kaynaklı cihazların verimleri, dış hava sıcaklıklarının değişimlerinde, farklı değerler alırlar. Verim değerlerinin gün içinde dahi sabit kalmaması sebebiyle, işletme maliyetlerinde beklenmeyen artışlar meydana gelir.

Bu verim değişimlerini önleyen sıcaklığı sabit kabul edilebilecek ısı çukurları da mevcuttur. Bu amaçla kullanılan sıcaklığı sabit kabul edilebilen ısı çukurları toprak ve sudur.

Isı Pompası Avantajları Nelerdir?

Toprak – Su Kaynaklı Isı Pompası teknolojisi yeryüzünün belirli bir derinliğinde sıcaklığın yıl içinde nispeten sabit kalması gerçeğine dayanır. Bahsedilen derinlikte toprak tabakası kışın havadan daha sıcak, yazın ise daha soğuktur.

Toprak – Su Kaynaklı Isı Pompaları kışın yeryüzünün altında veya yer altı sularında depolanmış ısıyı binaya, yazın bina içindeki ısıyı yeraltına taşıyarak doğanın bize verdiği bu avantajı kullanırlar.

Kısaca yer altı; kışın bir ısı kaynağı, yazın ise bir ısı çukuru olarak davranır. Toprak – Su Kaynaklı Isı Pompaları günümüzde ısıtma – soğutma ve sıcak kullanım suyu elde edilmesinde kullanılmaktadırlar. Bu ihtiyaçların tümüne ısı pompası tek makinayla cevap verebildikleri için de tercih sebebi olmuşlardır.

Yer Kaynaklı Isı Pompası

Yer kaynaklı ısıtma, yeryüzünde depolanan saf güneş enerjisidir. İlkbaharda güneş daha güçlü parlamaya başladığında, enerji yavaş yavaş yer yüzeyinin altında depolanır.

Zaman geçtikçe güneş enerjisi miktarı artar ve enerji yerin alt kısımlarında depolanır. Yer Kaynaklı Isı Pompası, depolanan ısı enerjisini yoğunlaştırarak konutunuzda bulunan kullanım ve ısınma ihtiyacı suyunun ısıtılmasını sağlar.

Havadan Suya Isı Pompası

Evinizi ısıtmak için havanın nasıl kullanılabileceğini hiç merak ettiniz mi? Hava Kaynaklı Isı Pompası, dış ortam havasındaki ısı enerjisini yoğunlaştırarak konutunuzda bulunan kullanım ve ısınma ihtiyacı suyunun ısıtılmasını sağlar.

Egzoz Kaynaklı Isı Pompası

Egzoz Kaynaklı Isı Pompaları önce evinizi havalandırır ve ardından iç ortam havasındaki ısı enerjisini suyunuzu ve evinizi ısıtmak için kullanır. Başka bir deyişle, Egzoz Kaynaklı Isı Pompası evinizdeki atık havadan gelen enerjiyi yeniden kullanır.

Havadan Havaya Isı Pompası

Havadan Havaya Isı Pompası, su bazlı ısıtma sistemi yerine doğrudan elektrik kullanan mülkler için idealdir. Havadan Havaya Isı Pompası, ısıtma faturalarınızı azaltır ve birincil ısıtma sisteminize enerji tasarrufu sağlayan bir sistem görevi görür.

Isı Pompası; Isı pompası olarak adlandırılan üründe birincil amaç hedeflenen kaynağın ısıtılmasıdır ve ticari olarak da ısı pompası adını almıştır. Bu ürünlerde ısıtılan su ile bir proses veya mahalin ısıtma işlemi gerçekleştirilirken aynı zamanda kullanım amaçlı sıcak su da elde edilebilir.

Bir soğutma çevrimiyle çalışan bu ürünler, ısı kaynağı olarak hava, su, toprak veya atık ısıyı kullanabilirler. İlave destek ısıtıcı olarak da elektrikli rezistans, güneş enerjisi veya fosil yakıtlı ısıtıcılar kullanılır. Soğutma çevrimlerini tersine çevirerek mahalin soğutulması fonksiyonunu da yapabilirler.

Sonuç olarak; Türkiye’de ısı pompası uygulamaları ilk olarak 1990’larin ortalarında gerçekleşmiştir. Türkiye’deki ısı pompası kullanıcıları genel olarak yurt dışında bu sistemle tanışmış, avantajlarını görmüş belki de bizzat yasamış ve Türkiye’ye dönünce bu sistemi kendileri talep ederek kullanmaya başlamış kişilerdir.

Fosil yakıtların tükenmekte olması ve her geçen gün bu yakıtların fiyatlarında ciddi artışlar yaşanması ayrıca çevre bilincinin gelişmesi gibi birçok sebepten ısı pompasının çok yakın bir gelecekte ülkemizde de yaygınlaşması kaçınılmaz bir sonuçtur.

Avrupa’da karbon salınımının azaltılması, yakıt giderlerinin düşürülmesi ve dışa bağımlılığı azaltmak için ısı pompalarına büyük destek verilmektedir. Isı pompalarının kullanımı enerjide dışa bağımlılığımızı azaltacak, yurt dışına ödenen enerji bedellerini düşürecek ve kendi enerjimizle ayakta durmamıza bir başlangıç oluşturabilecektir.

Türkiye’mizde enerjiye; 2021’de 50 Milyar Amerikan Dolar vermişken, 2022 yılında bu miktar 100 Milyar Amerikan Dolar çıkmıştır. Bu enerjinin yaklaşık %36’sı konutlarda kullanılmakta olup, bu veriye göre 36 Milyar Amerikan Dolar yapılarda kullanmaktayız.

Gerekli yatırım bedelinin sağlanması durumunda, Türkiye’de üretilecek cihazlarla makina bedellerinin de Türkiye’de kalması sağlanacaktır. Hem verimli alternatif enerji makinalarıyla daha iktisatlı ısıtma, soğutma ve kullanma sıcak su elde edilmiş olacaktır.

Bu makalemde ısı pompası tarihçesi, ısı pompası nedir ve ısı pompası çeşitleri hakkında bilgi vermeye çalıştım. Bundan sonraki kaleme alacağım, teknik makalemdeyse; ısı pompaları hakkında daha tekniksel anlamda, değerli takipçilerime bilgi alışverişi yapmayı planladım.

Görüşmek dileğiyle..

Kaynakça

1- Isı pompası

https://tr.wikipedia.org/wiki/Isı_pompası

2- Isı Pompası Nedir? Nasıl Çalışır? Tarihçesi?

https://muhendis.web.tr/isi-pompasi-nedir-nasil-calisir-tarihcesi

3- Res Enerji Sistemleri A.Ş. Isı Pompası El Kitabı

4- Isı Pompası Nedir?

https://kamalimuhendislik.com/haberdetay/isi-pompasi-nedir.html

5- İnverter nedir? Fotovoltaik tesisin kalbi ve beyni hakkında her şey

https://www.fronius.com/tr-tr/turkey/guenes-enerjisi/mustakil-ev-sahibi/blog/what-is-an-inverter